Түркістан облысы соңғы жылдары агроөнеркәсіп саласында ірі жобаларды жүзеге асырып, ауыл шаруашылығының жаңа даму кезеңіне қадам басуда. Ел экономикасының маңызды тіректерінің бірі саналатын аграрлық секторды жаңғырту бағытындағы ауқымды бастамалар өңірдің өндірістік әлеуетін арттырып қана қоймай, ауыл тұрғындарының әл-ауқатын жақсартуға да зор серпін беруде. Осындай стратегиялық маңызы жоғары жобалардың бірі – Арыс қаласына қарасты Қожатоғай ауылдық округінде салынып жатқан 50 мың басқа арналған заманауи ірі қара мал бордақылау кешені.
Turkestan Agro.kz жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің базасында қолға алынған бұл ауқымды жоба тек Түркістан облысы үшін ғана емес, бүкіл еліміздің мал шаруашылығы саласы үшін маңызды өндірістік нысанға айналмақ. Толық қуатына шыққан кезде кешен Қазақстандағы ең ірі бордақылау алаңдарының қатарынан орын алып, өңірдің экспорттық мүмкіндігін едәуір кеңейтеді деп күтілуде.
Қазіргі таңда кешен аумағында 30 мыңға жуық ірі қара мал бордақылануда. Бұл көрсеткіштің өзі жобаның ауқымы мен әлеуетін айқын көрсетеді. Ал құрылыс жұмыстары толық аяқталған соң мұнда бір мезетте 50 мың басқа дейін мал бордақылауға мүмкіндік туады. Ең бастысы, бұл кешен дәстүрлі шаруашылық үлгісінен өзгеше, заманауи технологияларға негізделген «ақылды ферма» қағидатымен жұмыс істейді. Мұнда өндірістің барлық кезеңдері цифрлық жүйелер арқылы басқарылып, қалдықсыз өндіріс технологиясы енгізілуде.
Жоба бірнеше кезең бойынша жүзеге асырылып жатыр. Алғашқы кезеңде бордақылау алаңының құрылысын жүргізуге мемлекет тарапынан 2,9 миллиард теңге көлемінде жеңілдетілген несие берілген. Сонымен қатар жаңбырлатып суару жүйелерін сатып алуға қосымша 1,5 миллиард теңге қаржы қарастырылған. Ал екінші кезеңді іске асыру үшін мемлекет тарапынан тағы 5,9 миллиард теңге көлемінде қолдау көрсетілуде. Бұдан бөлек, жобаның бірқатар шығындары жеке инвесторлардың қаражаты есебінен қаржыландырылуда. Бұл мемлекет пен бизнестің тиімді әріптестігі нәтижесінде жүзеге асып жатқан табысты жобалардың бірі болып саналады.
Бүгінде кешенде өндірілген өнімдер ішкі нарыққа шығарылып қана қоймай, көршілес Өзбекстан мен Тәжікстан мемлекеттеріне экспортталуда. Ал алдағы уақытта кәсіпорын өнімдерін халықаралық талаптарға сәйкестендіріп, Түркия нарығына шығару жоспарланып отыр. Бұл өз кезегінде Түркістан облысының экспорттық әлеуетін арттырып, отандық ет өнімдерінің әлемдік нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін күшейтеді.
Кешеннің ерекшелігі – мұнда әлемдік тәжірибеде кеңінен қолданылатын аустралиялық «торлы» мал шаруашылығы әдісі енгізілген. Бұл технология бойынша бордақылау алаңы бірнеше арнайы секторларға бөлініп, малдар жас ерекшелігі мен салмағына қарай топтастырылады. Әр топқа қажетті азық мөлшері автоматты түрде есептеліп, теңгерімді рацион ұсынылады. Нәтижесінде малдың тез әрі сапалы салмақ қосуына жағдай жасалып, ветеринариялық бақылау жұмыстары да әлдеқайда тиімді жүргізіледі.
Заманауи технологиялар мал денсаулығын бақылауға, аурулардың алдын алуға және өнім сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Әр сектор таза ауыз сумен қамтамасыз етілген. Қалдықтарды жинау және өңдеу жүйесі толық автоматтандырылған. Санитарлық-гигиеналық талаптар мен халықаралық экологиялық стандарттардың сақталуына ерекше назар аударылған.
Малдардың табиғи жағдайға жақын ортада өсірілуі де жобаның маңызды артықшылықтарының бірі саналады. Кең әрі ашық алаңдарда еркін қозғалған ірі қараның күйзеліске ұшырау деңгейі төмендеп, табиғи физиологиялық дамуына қолайлы жағдай жасалады. Бұл өз кезегінде алынатын еттің сапасын жақсартып, өндірістің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда шаруашылықта қазақтың ақбас сиыры, әулиекөл және ангус тұқымды ірі қара мал өсірілуде. Бұл тұқымдар жоғары ет өнімділігімен және жергілікті климатқа бейімділігімен ерекшеленеді. Сонымен қатар кешеннің толыққанды жұмыс істеуі үшін жемшөп базасын қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінген. Бүгінде шаруашылыққа қарасты 4710 гектар алқапта мал азығы дақылдары өсіріліп жатыр. Бұл кешенді қажетті жем-шөппен толық қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Ауқымды өндірістік кешенде тәулігіне 50 мың басқа дейін 500 тонна жем беріледі деп жоспарланған. Мұндай көрсеткіштер жобаның өндірістік қуатының қаншалықты жоғары екенін аңғартады. Сонымен қатар кешен өңір тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамтуға да елеулі үлес қоспақ. Қазіргі таңда мұнда 30-дан астам жергілікті тұрғын еңбек етуде. Ал жоба толық іске қосылған кезде 100-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде.
Бүгінде құрылыс жұмыстары қарқынды жүргізіліп жатыр. Мамандардың айтуынша, кешен құрылысы осы жылдың соңына дейін толық аяқталып, өндірістік қуат толық іске қосылады. Бұл жоба Түркістан облысының агроөнеркәсіп саласын жаңа деңгейге көтеріп қана қоймай, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға, экспорт көлемін арттыруға және ауылдық аумақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуына тың серпін береді.
Қожатоғай даласында бой көтеріп жатқан алып мега-ферма – Қазақстан ауыл шаруашылығының заманауи бет-бейнесін айқындайтын, инновация мен өндірісті ұштастырған болашақтың жобасы. Бұл бастама еңбек пен технологияның үйлесімі арқылы ауыл шаруашылығының жаңа мүмкіндіктерін ашып, өңір экономикасының өркендеуіне қызмет ететін маңызды нысан болмақ.
