Түркістан өңірінде көктемгі дала жұмыстары қарқын алып, егіс алқаптарын жаңа маусымға дайындау жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Әсіресе, суармалы жерлердің мелиоративтік жағдайын жақсарту бағытындағы жұмыстар шаруалар үшін аса маңызды кезеңдердің бірі саналады. Өйткені жердің құнарын сақтау мен мол өнім алудың басты кепілі — топырақ құрамындағы тұз мөлшерін азайтып, алқаптарды уақытылы ылғалдандыру.
Осы мақсатта «Қазсушар» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының Түркістан филиалы Жетісай және Мақтаарал аудандарында ауқымды сор шаю жұмыстарын жүргізді. Нәтижесінде өңірдегі мыңдаған гектар егістік алқаптар тіршілік нәрімен қамтамасыз етіліп, жаңа маусымға дайындалуда.
Жалпы алғанда, Жетісай ауданындағы 53,6 мың гектар және Мақтаарал ауданындағы 41 мың гектар суармалы жерге сор шаю жұмыстарын жүргізу үшін 400 миллион текше метр су жіберілген. Бұл — өңірдегі ауыл шаруашылығы саласын дамытуға бағытталған маңызды шаралардың бірі.
Сор шаю — жай ғана су жіберу жұмысы емес. Бұл — жердің тынысын ашып, топырақтың табиғи құнарын қалпына келтіруге бағытталған күрделі агротехникалық үдеріс. Әсіресе, мақта шаруашылығымен айналысатын оңтүстік өңірлер үшін мұндай жұмыстардың маңызы ерекше. Себебі уақыт өте келе топырақ құрамындағы тұз мөлшері артып, жердің өнім беру қабілеті төмендейді. Сондықтан сор шаю арқылы жердің сапасы жақсарып, болашақ өнімнің мол болуына негіз қаланады.
Қазіргі таңда Шардара ауданында да егістік алқаптарды ылғалдандыру жұмыстары жалғасып жатыр. Мұнда 8,1 мың гектар алқапқа 262 миллион текше метр су берілген. Бұл жұмыстар егіс алдындағы дайындықтың маңызды кезеңі болып саналады.
Диқандар үшін судың уақытылы әрі тұрақты берілуі — ең басты мәселе. Себебі әрбір тамшы су — дала еңбеккерлерінің үміті мен маңдай терінің өтеуі. Шардара ауданындағы шаруалардың бірі Ақжан Сүлейменбеков биылғы дайындық жұмыстарының жоғары деңгейде жүргізіліп жатқанын ерекше атап өтті.
— «Жеті гектар жерде мақта өсіріп отырмыз. Қазір егіске дайындық үшін алқаптарды ылғалдандырып жатырмыз. Су уақытында әрі жеткілікті көлемде келіп тұр. «Қазсушар» қызметкерлеріне алғыс айтамын. Тұрақты су жеткізудің арқасында биыл мол өнім аламыз деп үміттенеміз», — дейді шаруа.
Шынында да, ауыл шаруашылығында су мәселесі шешілмей, табысты өнім алу қиын. Сондықтан су жеткізу жүйесінің тұрақты жұмыс істеуі — өңір диқандары үшін аса маңызды.
«Қазсушар» РМК Түркістан филиалы Жетісай өндірістік бөлімшесінің басшысы Нұртас Тұрсынбековтің айтуынша, сор шаю жұмыстары өткен жылдың желтоқсан айында басталған.
— «Сор шаю жұмыстары былтыр желтоқсан айында басталды. Бүгінде бұл жұмыстар толық аяқталды. Қазір суармалы алқаптарға көкөніс пен бақша дақылдарын суару үшін су беріп жатырмыз. Сор шаю жұмыстары мақта дақылын өсіру үшін аса маңызды. Жоғары өнім алу үшін топырақтағы тұз мөлшерін төмендету қажет. Ал ылғалдандыру жұмыстары егіс алдындағы дайындық кезеңінде жүргізіледі», — дейді бөлімше басшысы.
Мамандардың айтуынша, мұндай мелиоративтік жұмыстардың тиімділігі жыл сайын байқалып келеді. Топырақтың тұздану деңгейі төмендеп, өнім сапасы артып, суармалы жерлердің өнімділігі жақсаруда.
Бүгінде Түркістан облысында ауыл шаруашылығы саласын дамытуға ерекше көңіл бөлініп отыр. Су ресурстарын тиімді пайдалану, мелиоративтік жағдайды жақсарту және заманауи агротехнологияларды енгізу бағытындағы жұмыстар өңірдің аграрлық әлеуетін арттыруға зор мүмкіндік беруде.
Жердің қадірін білген диқан үшін әрбір гектар — аманат. Ал сол жердің нәрін кіргізіп, тынысын ашатын су — тіршіліктің өзегі. Түркістан даласына берілген мол су бүгінде мыңдаған гектар алқапқа жан бітіріп, шаруалардың үмітін еселей түсті. Ендігі мақсат — маңдай термен бапталған жерден мол өнім алып, ел ырысын арттыру.
