Қазақстанда ауыл шаруашылығы саласын дамыту және кәсіпкерліктің жаңа бағыттарын енгізу маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Соңғы жылдары дәстүрлі мал және егін шаруашылығымен қатар, экзотикалық құстар мен жануарларды өсіруге деген қызығушылық артып келеді. Осындай ерекше кәсіп түрлерінің бірі – эму түйеқұсын өсіру. Түркістан облысы Сайрам ауданының Ақбұлақ ауылында кәсіпкер Шараванов Камал осы бағытта табысты еңбек етіп, өңірдегі ауыл шаруашылығының дамуына өзіндік үлесін қосып келеді.
Қазіргі таңда кәсіпкердің шаруашылығында 50-ге жуық эму түйеқұсы өсірілуде. Бұл құстар арнайы күтімді қажет еткенімен, олардың табиғи төзімділігі мен түрлі климаттық жағдайларға бейімделу қабілеті жоғары. Сондықтан эму түйеқұсын өсіру Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде тиімді кәсіп түрлерінің біріне айналып келеді.
Эму түйеқұсы – әлемдегі ең ірі құстардың бірі. Оның шыққан жері Австралия болып саналады. Биіктігі екі метрге дейін жететін бұл құс өзінің ерекше сыртқы келбетімен ғана емес, шаруашылық тұрғысынан да жоғары тиімділігімен ерекшеленеді. Эму ұша алмайтын құстар қатарына жатады, алайда өте жылдам жүгіреді және табиғаттың түрлі жағдайларына тез бейімделеді. Оның өмір сүру ұзақтығы бірнеше ондаған жылға дейін жетуі мүмкін.
Шараванов Камалдың айтуынша, эму түйеқұсын өсіру кәсібі үлкен жауапкершілікті талап етеді. Құстардың дұрыс қоректенуі, денсаулығын бақылау және жайлы орта қалыптастыру – шаруашылықтың басты міндеттерінің бірі. Эму негізінен табиғи азықтармен қоректенеді. Олар әртүрлі шөптерді, дәнді дақылдарды, көкөністерді және арнайы құрама жемдерді пайдаланады. Дұрыс күтім жасалған жағдайда құстар тез өсіп, жоғары өнім береді.
Эму түйеқұсының басты артықшылықтарының бірі – оның өнімдерінің жоғары бағалануы. Құстың еті диеталық өнім болып саналады және құрамында ақуыз мол, ал май мөлшері салыстырмалы түрде төмен. Сондықтан дұрыс тамақтануды ұстанатын адамдар арасында сұранысқа ие. Сонымен қатар эму етінің дәмдік қасиеті де ерекше болып келеді.
Құстың жұмыртқасы да ерекше өнімдердің қатарына жатады. Эму жұмыртқалары көлемі жағынан тауық жұмыртқасынан бірнеше есе үлкен болады. Бір жұмыртқаның салмағы кейде жарты килограмнан асып түседі. Қою жасыл түсті қабығы бар жұмыртқалар тағам ретінде ғана емес, қолөнер бұйымдарын жасауға да пайдаланылады. Сондықтан бұл өнімге деген қызығушылық жыл сайын артып келеді.
Эму түйеқұсының майы да жоғары бағаланады. Ол медицина мен косметология салаларында кеңінен қолданылады. Эму майынан жасалған өнімдер теріні күтуге, жаралардың жазылуын тездетуге және түрлі косметикалық мақсаттарға пайдаланылады. Осы ерекшеліктеріне байланысты құстың әрбір өнімі шаруашылық үшін қосымша табыс көзі болып табылады.
Ақбұлақ ауылындағы бұл шаруашылық ауыл тұрғындары арасында да қызығушылық тудыруда. Көптеген адамдар экзотикалық құстарды өз көзімен көру үшін арнайы келіп, шаруашылықтың жұмысымен танысады. Бұл өз кезегінде агротуризмді дамытуға да мүмкіндік береді. Болашақта мұндай шаруашылықтар туристік нысандардың біріне айналып, өңір экономикасына қосымша серпін беруі мүмкін.
Эму түйеқұсын өсіру кәсібінің дамуы Сайрам ауданындағы ауыл шаруашылығы саласын әртараптандыруға ықпал етуде. Дәстүрлі шаруашылық түрлерімен қатар осындай жаңа бағыттардың дамуы кәсіпкерлерге қосымша мүмкіндік беріп, ауылдық жерлердегі экономикалық белсенділікті арттырады. Сонымен бірге жаңа жұмыс орындарының ашылуына, халықтың табысын көбейтуге және өңірдің инвестициялық тартымдылығын арттыруға оң әсерін тигізеді.
Кәсіпкер Шараванов Камал алдағы уақытта шаруашылық көлемін ұлғайтып, эму түйеқұстарының санын көбейтуді жоспарлап отыр. Сондай-ақ өнім өндіру көлемін арттырып, тұтынушыларға сапалы әрі экологиялық таза өнім ұсынуды көздейді. Оның айтуынша, бұл салада әлі де үлкен мүмкіндіктер бар және сұраныстың артуы кәсіпті одан әрі дамытуға жол ашады.
Қорытындылай келе, Сайрам ауданының Ақбұлақ ауылындағы эму түйеқұсын өсіру шаруашылығы ауыл кәсіпкерлігінің жарқын үлгісі болып табылады. Ерекше бағыттағы бұл кәсіп ауыл шаруашылығының мүмкіндіктерін кеңейтіп қана қоймай, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына да үлес қосуда. Эму түйеқұсын өсірудің тиімділігі мен болашағы зор екені бүгінде айқын байқалып отыр. Сондықтан мұндай бастамалар еліміздің аграрлық секторын дамытуда маңызды рөл атқарып, жаңа кәсіп түрлерінің қалыптасуына негіз бола алады.